Ғылыми қызметтің негізгі бағыттары | Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты

Институттың миссиясы

Өсімдіктердің генетикалық ресурстарын сақтау, зерттеу және ұтымды пайдалану

Институт елдің азық-түлік, экологиялық және биологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің ғылыми-практикалық негіздерін әзірлеу үшін мәдени өсімдіктер мен олардың жабайы туыстарының генетикалық ресурстарын сақтауға, зерттеуге және ұтымды пайдалануға бағытталған өсімдіктердің физиологиясы, генетикасы және биотехнологиясы саласындағы ғылыми зерттеулерді орындау мақсатында құрылды.

Елдіңазық-түлік қауіпсіздігі

Елдіңэкологиялық қауіпсіздігі

Елдіңбиологиялық қауіпсіздігі

Институт құрылган кезде қалыптастырылған ғылыми қызметінің негізгі бағыттары сақталынған және әлемдік ғылымдағы теориялық жетістіктері мен клеткалық және молекулалық биология салаларында осы заманғы тәсілдері мен әдістерін тарта отырып дамытылған.

Бағыт01

Ауылшаруашылық биотехнологиясы

Ауылшаруашылығы дақылдарының жақсартылған сорттарын шығару үшін селекциялық процессті жылдамдатуға және жеңілдетуге арналған (клондық микрокөбейту; гаплоидты биотехнология; клеткалық селекция; ДНҚ маркерлері технологиясы; оқшауланған будан ұрықтарды өсіру; маркер-ілеспе селекция; генетикалық инженерия; геномды өңдеу технологиясы).

Зертханалар · 4

Генетика және селекция зертханасы Клеткалық инженерия зертханасы Молекулалы генетика зертханасы Селекция және биотехнологиялар зертханасы

Бағыт02

Өсімдіктердің генетикалық ресурстарын сақтау

Криоконсервация әдістері негізінде аса төмен температурада (-1960С) өсімдіктердің генетикалық ресурстарын сақтау.

Зертханалар · 1

Гермоплазманы криосақтау зертханасы

Бағыт03

Фиторемедиация

Ауыр металдар мен пестицидтермен залалданған топырақты фиторемедациялау.

Зертханалар · 1

Өсімдіктер физиология және биохимия зертханасы

Бағыт04

Биологиялық қауіпсіздік

Биологиялық қауіпсіздік (өсімдіктердің вирустық бактериялық, саңырауқұлақ ауруларын диагностикалауға, ГМО анықтауға арналған тест-жүйелер).

Зертханалар · 1

Молекулалы биология зертханасы

Қызмет

Ғылыми қызметтің негізгі түрлері

01Өсімдіктердің биологиясы және биотехнологиясы саласында іргелі және қолданбалы зерттеулер, жобалау, конструкторлық-сынақ жұмыстарын жүргізу.

02Дәстүрлі және биотехнологиялық әдістерді үйлестіру негізінде тағамдық, азықтық, емдік, сәндік және техникалық өсімдіктердің өнімділігі жоғары және стрестерге төзімді жаңа формалары мен сорттарын шығару.

03Өсімдіктердің биотехнологиясы, ауылшаруашылығы дақылдары сорттарының тұқым шаруашылығы саласында ғылыми сыйымдылығы кең өндірістер ұйымдастыру және құру.

04Ауылшаруашылығы, қоршаған ортаны қорғау, тамақ өнеркәсібінің қажеттіліктері үшін биологиялық белсенді заттар алу үшін биотехнологиясын әзірлеу.

05Биология және өсімдіктер биотехнологиясы саласында деректер банктерін қалыптастыру.

ҒЗЖ

Басым ғылыми бағыттар

Институттың мақсатына сәйкес ғылыми басым бығыттар бойынша зерттеулер жүргізіледі:

Өмір және денсаулық туралы ғылымЖаратылыстану ғылымдары саласындағы ғылыми зерттеулерАгроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту және ауыл шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігіСу ресурстарын, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін ұтымды пайдалану, экология

2015–202358гранттық қаржыландыру жобасы

2015–20235республикалық ғылыми-техникалық бағдарлама (БНҚ)

2022 жылдан бері26гранттық қаржыландыру жобасы

2022 жылдан бері7ғылыми-техникалық бағдарлама

2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Ғылыми-техникалық бағдарламалар

Қазіргі уақытта гранттық қаржыландырудың 26 жобасы және 7 ғылыми-техникалық бағдарлама бойынша зерттеулер жүргізілуде:

BR249929032024–2026Экономикалық маңызды ауыл шаруашылығы дақылдарының селекциясына заманауи молекулалық-генетикалық, физиологиялық-биохимиялық, биотехнологиялық әдістерді және цифрлық фенотиптеуді практикалық енгізуОрындалуда3 жылдың 3-іТЕЖетекшіТуруспеков Е.К.Жоба сайты

BR249928372024–2026Аграрлық секторды тұрақты дамыту және қоршаған орта сапасын жақсарту үшін Шығыс Қазақстан облысына кешенді экологиялық мониторинг жүргізуОрындалуда3 жылдың 3-іШМЖетекшіШамекова М.Х.Жоба сайты

BR228872302024–2026Қазақстан Республикасының аумағында шектеулі таралған карантиндік зиянды организмдер популяцияларының санын басқарудың тиімді жүйесін құруОрындалуда3 жылдың 3-іСАЖетекшіСагитов А.О.Жоба сайты

BR218820242023–2025Жеміс-жидек өсімдіктерінің және жаңғақ жемістілердің биоалуантүрлілігін зерттеу, генетикалық ресурстарын сақтаудың ex situ әдістерін әзірлеуАяқталды3 жылКСЖетекшіКушнаренко С.В.Жоба сайты

BR218822692023–2025Экономикалық маңызды мәдени өсімдіктердің өнімділігін арттыру үшін геномды өңдеу технологиясын пайдалануАяқталды3 жылГДЖетекшіГриценко Д.А.Жоба сайты

BR185740992023–2024Дәнді дақылдардың ауруларға төзімділігін және өнімділігін арттыру үшін молекулалық-генетикалық және жасушалық процестерді зерттеуАяқталды2 жылЖКЖетекшіЖамбакин К.Ж.Жоба сайты

BR185741492023–2024Инновациялық биотехнология негізінде ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі жоғары сорттары мен линияларын жасауАяқталды2 жылТЕЖетекшіТуруспеков Е.К.Жоба сайты

2015–2023

Аяқталған бағдарламалар

2015-2023 жылдар кезеңінде гранттық қаржыландырудың 58 жобасы және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде 5 республикалық ғылыми-техникалық бағдарлама (бас ұйым) бойынша зерттеулер орындалды:

OR114654242021–2022Аса қауіпті ауруларды сәйкестендіру және ауыл шаруашылық дақылдары тұрақтылығының генотиптік әлеуетін арттыру үшін тиімділігі жоғары диагностиканың биотехнологиялық жүйелерін әзірлеу және енгізуАяқталды2 жылЖКЖетекшіЖамбакин К.Ж.

BR052365742018–2020Өсімдіктердің бейімделу механизмдерін пайдаланып, стресс факторларына төзімді ауыл шаруашылық дақылдарды алудың заманауи технологияларын жасауАяқталды3 жылЖКЖетекшіЖамбакин К.Ж.

0158/ПЦФ2015–2017Жақсартылған шаруашылық-бағалы белгілері бар генетикалық түрлендірілген өсімдіктерді құрудың және олардың мониторингінің биотехнологиялық негіздерін әзірлеуАяқталды3 жылЖҚЖетекшіЖамбакин Қ.Ж.

0237/ПЦФ2015–2017Қазақстан Республикасында өсімдіктердің эндемикалық, сирек кездесетін және шаруашылық жағынан құнды түрлерінің генетикалық әртүрлілігін зерттеу және генетикалық ресурстарын сақтауАяқталды3 жылТЕЖетекшіТуруспеков Е.К.

0149/ПЦФ2015–2017Маңызды ауылшаруашылық дақылдарын генетикалық жақсартудың тиімді биотехнологиясын жасап шығару үшін жыныс және соматикалық клетка культураларында басқарылатын морфогенездің цитофизиологиялық негіздеріАяқталды3 жылБНЖетекшіБишимбаева Н.К.