Селекция және биотехнологиялар зертханасы

Шамекова Малика Хабидулаевна

ШамековаМалика Хабидулаевна

Лаборатория жетекшісі, Ph.D, асс.проф.
Соңғы 5 жылдағы жобалар және бағдарламалар
№ Жоба Орындалған жылдары
4 БМҚ  «Қойлардың вирустық ауруларына қарсы жеуге жарамды вакциналарды шығарудағы биотехнологиялық өңдеу» 2012-2014
5 ГҚ «Отандық селекция сұрыптарын шығару мақсатындағы абиотикалық стресстік факторларға тұрақты рапс сұрыптарын  алудағы биотехнология» 2012-2014
6 ГҚ «Отандық рапс сұрыптарын жасап шығрау үшін бастама материалын алу жолындағы in vitro мутагенезін қолдану» 2012-2014
7 ММБ «Көпмақсатты тағайындаудың сұрыптарын жасап шығару мақсатында рапс селекцияның молекулярлық-генетикалық және  биотехнологиялық әдістерін өңдеу» 2012-2014
8 ГҚ3 «Рапстың биотехнологиялық әдістерін қолдана отырып Қазақстан жағдайлары үшін бағалы сафлор линияларын жасап шығару» 2012-2015
9 ГҚ4 «Химиялық мутагенез әдісімен құрғақшылыққа және бірыңғай іс-әрекеттегі гербицидтерге тұрақты бидай дақылының пішінін алудың биотехнологияда өндірілуі» 2015-2017
10 ГҚ4 «Тәтті картоптың (Ipomoéa batátas) вируссыз орналастырылу материалын әзірлеудің биотехнологияда өндірілуі» 2015-2017
11 ГҚ4 «Түраралық будандастыру және жекеленген микроспора дақыл әдістерін пайдаланып құрғақшылыққа төзімді рапс линияларын алу» 2015-2017
12 БМҚ «Төменгі температураларға жоғары тұрақтылықты генетикалық модифицирленген өсімдіктердің биотехнологиясын әзірлеу» 2015-2017
13 БМҚ «Құрғақшылыққа жоғары тұрақты генетикалық модифицирленген жүгері және рапс өсімдіктерін жасап шығару» 2015-2017
14 БМҚ «Трансгенді өсімдіктерден медициналық белгіленген рекомбинантты нәруыздарды алу биотехнологиясын әзірлеу» 2015-2017
15 БМҚ «Қазақстанның экожүйелерінде және агроэкожүйелерінде генетикалық модифицирленген рапс трансгендердің таралу мониторингін жүргізу» 2015-2017
Зертхана меңгерушісінің өмірбаяны

Ғылыми тәжірибеси 2004 жылдан, 2011 жылдан бері лаборатория жетекшісі қызметінде.

Білімі:

Университет Дәрежесі Жылы Мамандығы
Алматы зооветеринарлық институт, зооинженерлік факультет бакалавр 1993 ж. зооинженер
Қазақ ұлттық аграрлық университет, агробиология және  фитосанитария факультеті магистр 2004 ж. агроэколог
Қазақ ұлттық аграрлық университеті, агробиология және фитосанитария факультеті. доктор 2010 ж. эколог

Магистерлік диссертацияның тақырыбы: «Тұзға төзімді арпа линияларын алу үшін ұлпалар мәдениетін қолдану»

Докторлық диссертацияның тақырыбы: «Алқа тұқымдастарындағы TBSV экология вирусы»

Өсімдіктер биотехнологиясы аумағындағы маман, 30 басылымдардың авторы,  Биотехнология мамандығы бойынша екі магистр маманын және бир философи докторын экология мамандығы бойынша дайындаған.

2011 жылдан 2015 жылдар  философия докторына (PhD) ғылыми дәреже беру докторлық диссертациларды қорғау бойынша Л.Н.Гумилёв атындағы Евразиялық ұлттық университеттің  диссертациялық кеңес мүшесі, биология, биотехнология, экология мамандықтары бойынша доктор бейіні.

Лаборатория бағыты: Биотехнология әдістері бойынша өсімдіктердің пайдалы қасиеттерін жетілдіру және жасап шығару.

13 қызметкер

Лабораторияның негізгі құрамы

КЖКабыл Жапарович ЖамбакинНегізгі ғылыми қызметкер, б.ғ.д, кор мүш. НАН РК, проф
ДВДмитрий Владимирович ВолковҒылыми қызметкер, Магистр
ДЛДиас Ламзарович ДауровКіші ғылыми қызметкер, Бакалавр
АКАйнаш Кенебаевна ДауроваКіші ғылыми қызметкер, Бакалавр
ЕАЕдилова Айгуль КанатовнаКіші ғылыми қызметкер, Бакалавр
ҚҚҚуаныш Қабылұлы ЖапарКіші ғылыми қызметкер, Магистр
СВСергей Владимирович БерестневНаучный сотрудник, Бакалавр
МОМакпал Орынтаевна БакбергеноваКіші ғылыми қызметкер, Магистр
АДАсель Дулатовна СыдыковаКіші ғылыми қызметкер, Бакалавр
БКБулат Кужекбаевич КаиркановАға лаборант, Бакалавр
НИНиколай Иванович ЖижинАға лаборант, Бакалавр
АХАйсулу Хамзаевна АхметоваАға лаборант, Бакалавр
ДАДана Алмазқызы ТөлегеноваЛаборант, Бакалавр

Лабораторияның бағыты: Биотехнология әдістері бойынша өсімдіктердің пайдалы құрамын жақсарту және жасап шығару.

Соңғы 5 жылдағы қызметтің негізгі нәтижелері

Селекционды – бағалы құрғақшылыққа төзімді рапстың дигаплоидты линияларын, гибридизация және гаплоидты биотехнология әдісімен алынған.
Рапс өсімдіктерінің генетикалық трансформацияланған биотехнологиялық регламенті.
Қой ауруларына қарсы жеуге жарамды вакциналарды алудың биотехнологиялық регламенті.
Генетикалық трансформацияланған, суыққа төзімді рапс линиялары.
Селекциялық — бағалы сафлор линиялары, гибридизация және ең жақсы формаларды іріктеу.
Химиялық мутагенез әдісімен алынған жоғары олеин қышқыл құрамды мутантты рапс линиялары.
15 жарияланым

Негізгі басылымдар

Malika Shamekova, Yi-Cheng Hsieh, Rustem T.Omarov, M.R.Mendoza, J. Linbdo, Herman B. Tombusvirus-based vector system to permit over-expression of genes or that serve as sensors of antiviral RNA silencing in plants // Virology. – 452-453. – P. 159-165.

Shuga A.Manabayeva, Malika Shamekova, Jong-WonPark, XinShunDing, RichardS.Nelson, Yi-Cheng Hsieh, RustemT.Omarov, HermanB.Scholthof. Differential requirements for Tombusvirus coat proteinandP19 in plants following leaf versus root inoculation // Virology. – . 439. – P. 89–96

2014жыл

Zh.Zhambakin, A.K.Zatybekov, D.V.Volkov, M.H.Shamekova. Production of rapeseed mutant lines by male gametophyte culture // Journal of Biotechnology. – 2014. – Vol.185– P.S29-S30.

Мақаланы оқу
2011жыл

Капал Ж.Е., Волков Д.В.,Шамекова М.Х., Жамбакин К.Ж.. Использование экологически безвредных стимуляторов и защитных средств для капсулирования семян рапса. // Вестник КазНУ. Серия биологическая, часть 1. – 2011. — №2 (48). — С.150-152.

2012жыл

Жамбакин К.Ж., Шамекова М.Х., Пилюк Я.Э., Волков Д.В., Затыбеков А.К., Хавкин Э.Е., Панкин А.А., Дауров Д.Л., Жорабекова А.К. Формирование рабочей коллекции для создания отечественных сортов рапса // Биотехнология. Теория и практика. – 2012. – №3. – С. 96-108.

2013жыл

Д.В. Волков, А.К. Затыбеков, Д.Л. Дауров, А.К.Даурова, М.Х.Шамекова, К.Ж.Жамбакин. Получение дигаплоидных растений рапса из перспективных гибридных комбинаций методом андрогенеза // Исследования, результаты. – 2013. № 4(060). – 83 – 89 с.

2012жыл

К.Ж.Жамбакин, М.Х.Шамекова, Д.В.Волков, А.К.Затыбеков, Д.Л.Дауров, А.К.Жорабекова, А.Р.Халиков. Получение удвоенных гаплоидов рапса // «Вестник», КазНУ. – Алматы. – 2012 г. — № 3 (35). – С. 47-57.

2014жыл

К.Ж.Жамбакин, М.Х.Шамекова, Д.В.Волков, А.К.Затыбеков. Перспективы выращивания сафлора в Казахстане // Биотехнология. Теория и практика. №1 2014. – С. 4-11.

2015жыл

Жамбакин К.Ж., Касенова Н.К., Шамекова М.Х., Волков Д.В. Распространение трансгенов от генетически модифицированных сортов // Новости Науки Казахстана. – 2015. — №4 (126). — С. 175-194.

2015жыл

Затыбеков А.К., Жамбакин К.Ж., Волков Д.В., Шамекова М.Х. Оценка сортов сафлора как исходного селекционного материала // Исследования и результаты. -2015. — №3(067). – С. 169-178.

Ынтымақтастық
  1. Қазақ ұлттық агралық университеті (биотехнология, экология, жеміс-көкөніс шаруашылығы кафедрасы)
  2. Л.Н.Гумилёв атындағы Евразиялық ұлттық университеті (биология және биотехнология кафедрасы)
  3. ҚР Ұлттық орталық биотехнологисы (өсімдіктер генетикалық инженерия лабораториясы, биоинформатика және өсімдіктер геномикасы лабораториясы)
  4. ШҚ «Светлана»
  5. Korea Research Institute of Bioscience and Biotechnology KRIBB
  6. Егін шаруашылығы бойынша Белорусия НАН, РУК Ғылыми-тәжірибелік орталық (Шаршыгүлділер мәдениеті лабораториясы)
Ғылыми-педагогикалық қызметі

Лабораторияның негізгі қызметкерлері магистранттар мен докторанттар негізгі ЖҰУ-дің жетекшілері, сонымен қатар ҚазҰУ және ҚазҰАУ оқытушы.

№ ТАӘ

Магистрант/

докторант

Магистрлік/ Докторлық Диссертация тақырыбы Ғылыми жетекші Университет Қорғалған жылы
1 Волков Д.В. Магистрлік Рапстың қосарланған гаплоидтарын алу Жамбакин К.Ж. ҚазҰАУ 2011
2 Затыбеков А.К. Магистрлік Микроспора мәдениеті әдісімен рапс дигаплоидтарын алу Шамекова М.Х. ҚазҰАУ 2012
3 Крылдаков Р.В. Докторлық Алқа тұқымдастарындағы М вирусы экологиясы Шамекова М.Х.

Искаков Б.К.

ҚазҰАУ 2014
3 Дауров Д.Л. Магистрлік Құрғақшылыққа жоғары тұрақты генетикалық модифицирленген жүгері өсімдіктерін алу Шамекова М.Х. ҚазҰАУ 2017
4 Даурова А.К. Магистрлік Бататтың генетикалық трансформациясы Шамекова М.Х. ҚазҰАУ 2017
6 Кассенова Н.К. Магистрлік Трансгендердің таралу мониторингін жүргізу Жамбакин К.Ж. ҚазҰАУ 2017
7 Исламудин Б. Магистрлік Бататтың кутип-баптау технологиясын оңтайландыру Шамекова М.Х. ҚазҰАУ 2017
8 Бехзад  Мохаммад Алим Магистрлік Стресстік факторларға тұрақты жаздық бидай формаларын алу үшін химиялық мутагенезді қолдану Жамбакин К.Ж. ҚазҰАУ 2017

2016 жылы Мухтар Арын атындағы № 24 «Экономика және бизнес» арнайы лицей оқушысы  Алишер Махмутов,  Дмитрий Волков жетекшілігімен «Картоптың микротүйнектерин алу биотехнологиясы»  жобасымен оқушылар олимпиадасында бірінші орынға ие болды (Оңтүстік Корея, Дэджон қаласы)

Сұрақтарыңыз бар ма?Электрондық өтініш жіберіңіз немесе қабылдау бөлмесіне қоңырау шалыңыз: +7 (727) 394 75 62